Από το 2001 η 26η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως ημέρα εορτασμού της «Ευρωπαϊκής Ημέρας Γλωσσών», με απόφαση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η γλωσσική πολυμορφία, από την οποία πηγάζει μια αξιοσημείωτη πολιτιστική πολυμορφία, αποτελεί μέσο για την επίτευξη ευρύτερης διαπολιτισμικής κατανόησης και θεμέλιο της Ευρώπης. Ο σεβασμός όλων των γλωσσών, ακόμη και των μικρότερων, διασφαλίζει την ήπειρό μας και διατηρεί ζωντανό το σχέδιο της ευρωπαϊκής ενότητας. Κατανοώντας καλύτερα ο ένας τον άλλον, είμαστε πιο ικανοί να βρούμε κοινές λύσεις και να οικοδομήσουμε ένα κοινό μέλλον στο οποίο όλοι έχουν σημασία, γιατί όλοι μαζί δομούμε και εμπλουτίζουμε το ευρωπαϊκό κοσμοείδωλο.
Η «Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών» εορτάζεται με διάφορες εκδηλώσεις που διοργανώνουν από κοινού το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Γλωσσών και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με σχολεία και πανεπιστήμια σε όλη την Ευρώπη.
Στο πλαίσιο αυτό το σχολείο μας διοργάνωσε μια σειρά από δράσεις. Πρώτα απ’ όλα, οι μαθητές και οι μαθήτριες μας, αφού χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, συμμετείχαν σε ένα ενδιαφέρον παιχνίδι γνώσεων για τις γλώσσες, στο οποίο καλούνταν να απαντήσουν σε διάφορες ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Μέσω του παιχνιδιού, απέκτησαν με ευχάριστο τρόπο χρήσιμες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις για τις γλώσσες και τις «γλωσσικές οικογένειες», αναζήτησαν την ετυμολογία λέξεων, παρατήρησαν ομοιότητες μεταξύ λέξεων από διάφορες γλώσσες, όξυναν την κρίση και την σκέψη τους.
Ακόμη, στο πλαίσιο της τάξης συζητήσαμε για την πολύπλευρη αξία της γλώσσας και οι μαθητές και οι μαθήτριές μας συνέγραψαν άρθρο για τις ποικίλες λειτουργίες που επιτελεί στην ανθρώπινη ζωή. Κάποια κείμενα από αυτά σας τα παρουσιάζουμε παρακάτω.
«Η γλώσσα δεν είναι απλώς ένας σωρός από λέξεις». Στο πλαίσιο του εορτασμού της Ευρωπαϊκής Ημέρας Γλωσσών γράφεις ένα άρθρο στη σχολική εφημερίδα στο οποίο σχολιάζεις τη θέση αυτή, αναπτύσσοντας την επιχειρηματολογία σου για τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της γλώσσας ως μέσου επικοινωνίας, αλλά και ως πολιτιστικού αγαθού.
“Η δύναμη της γλώσσας”
Η γλώσσα είναι η μεγαλύτερη πνευματική κατάκτηση του ανθρώπου. Διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανθρώπινη ζωή, καθώς επιτελεί πολλαπλές λειτουργίες και συνδέεται με όλες τις εκδηλώσεις της ανθρώπινης ζωής.
Πρώτα απ’ όλα, είναι το κυριότερο μέσο επικοινωνίας των ανθρώπων, είναι το μέσο ανταλλαγής απόψεων και ιδεών. Η γλώσσα είναι η έκφραση της σκέψης, των συναισθημάτων, των ανθρώπινων επιθυμιών. Ακόμη, συμβάλλει στην πνευματική ανάπτυξη των ανθρώπων, αφού η σκέψη και η γλώσσα συνδέονται άρρηκτα. Δεν σκεπτόμαστε δίχως λέξεις, δίχως γλώσσα. Ενδιάθετος και εκπεφρασμένος λόγος είναι δύο όψεις του ίδιου πράγματος. Πλούσια γλώσσα σημαίνει πλούσια σκέψη. Η καλλιέργεια του γλωσσικού οργάνου αναπτύσσει τις διανοητικές δυνατότητες του ατόμου, οξύνει την κρίση, ασκεί τη λογική και κινητοποιεί την σκέψη.
Εξάλλου, αποτελεί παράγοντα κοινωνικοποίησης, καθώς ικανοποιεί την ανάγκη του ανθρώπου για επικοινωνία, αναπτύσσει τις διαπροσωπικές σχέσεις, δημιουργεί δεσμούς φιλίας και αλληλεγγύης. Επίσης, η γλώσσα αποτελεί βασικότατο χαρακτηριστικό της ταυτότητας ενός λαού. Χαρακτηρίζει τα άτομα ενός έθνους και τα διαφοροποιεί από τα άλλα έθνη, διαφυλάσσει την μνήμη του παρελθόντος και εξασφαλίζει την ιστορική συνέχεια. Όπως υποστηρίζει ο Ελύτης «κάθε γλώσσα κουβαλάει ιστορική μνήμη και γι’ αυτό είναι συναισθηματικά φορτισμένη». Είναι σαν ο κάθε φθόγγος, το κάθε γράμμα να ξεκλειδώνει συρτάρια της προσωπικής ή συλλογικής ιστορίας και να ξαναθυμίζει στο σώμα και στην ψυχή αισθήματα και συναισθήματα του παρελθόντος. Τέλος, η γλώσσα συντελεί στην ανάπτυξη του πολιτισμού, διότι αποτελεί μέσο έκφρασης των ιδεών και της δημιουργικότητας του ανθρώπου στις επιστήμες, στα γράμματα και στις τέχνες.
Η γλώσσα, επομένως, είναι ύψιστο πολιτιστικό αγαθό. Η μεγάλη σημασία που έχει για την ατομική, κοινωνική και εθνική ζωή δημιουργεί και ευθύνες για την προστασία και τη συνεχή καλλιέργειά της.
Βάνα Σαλιάσι
«Η γλώσσα δεν είναι απλώς ένας σωρός από λέξεις». Στο πλαίσιο του εορτασμού της Ευρωπαϊκής Ημέρας Γλωσσών γράφεις ένα άρθρο στη σχολική εφημερίδα στο οποίο σχολιάζεις τη θέση αυτή, αναπτύσσοντας την επιχειρηματολογία σου για τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της γλώσσας ως μέσου επικοινωνίας, αλλά και ως πολιτιστικού αγαθού.
“Η Γλώσσα ως Πολυδιάστατο Μέσο”
Η γλώσσα είναι προϊόν πολιτισμού και κοινωνικός θεσμό. Η φράση «Η γλώσσα δεν είναι απλώς ένας σωρός από λέξεις» αποτυπώνει την βαθιά πολυπλοκότητά της και την αξία της στην ανθρώπινη ζωή. Δεν ικανοποιεί μόνο πρακτικές ανάγκες επικοινωνίας, αλλά λειτουργεί και ως δείκτης της πνευματικής καλλιέργειας του ανθρώπου και ως καθρέφτης της πολιτιστικής και εθνικής ταυτότητας ενός λαού.
Αρχικά, η γλώσσα είναι το βασικό μέσο με το οποίο ο άνθρωπος εκφράζει σκέψεις, συναισθήματα και επιθυμίες. Οι λέξεις είναι εμποτισμένες με ιδέες και συναισθήματα των ανθρώπων και η γλώσσα ικανοποιεί την ανθρώπινη ανάγκη για συνεννόηση και επικοινωνία. Μέσω αυτής αναπτύσσονται οι διαπροσωπικές σχέσεις και διευκολύνεται η κοινωνική αλληλεπίδραση. Εξάλλου, δεν συμβάλλει μόνο στην επικοινωνία των ατόμων μιας ομόγλωσσης κοινότητας, αλλά και στην επικοινωνία μεταξύ των λαών. Διευκολύνει την επικοινωνία των λαών και δημιουργεί δεσμούς φιλίας και συνεργασίας.
Επίσης, η γλώσσα πέρα από την επικοινωνιακή της λειτουργία έχει και πνευματική λειτουργία. Αποκαλύπτει τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αξιολογεί γεγονότα και καταστάσεις και φανερώνει την αντίληψή του για τον κόσμο. Βοηθά τον άνθρωπο να κατανοήσει τον κόσμο που τον περιβάλλει, ικανοποιεί τη φιλομάθειά του, οδηγεί στον προβληματισμό, οξύνει την κρίση και την αντίληψή του και διευρύνει τους γνωστικούς του ορίζοντες.
Τέλος, η γλώσσα είναι και πολιτιστικό αγαθό. Μεταφέρει συλλογικές μνήμες και βιώματα και καθίσταται αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας ενός λαού. Με τη συμβολή της διασώζεται η πολιτιστική κληρονομιά, τα γράμματα, τα ήθη και τα έθιμα, οι αξίες και η ιστορία κάθε λαού. Αποτελεί το πολιτισμικό σύνορο που ξεχωρίζει την ομόγλωσση κοινότητα και δημιουργεί στα μέλη της την συνείδηση του εθνικού εμείς.
Η γλώσσα, αναμφίβολα, αποτελεί μία ζωντανή οντότητα, που υπερβαίνει τον απλό συνδυασμό λέξεων. Αποτελεί το σημαντικότερο επίτευγμα του ανθρώπου και την προϋπόθεση για την ανάπτυξη όλων των μορφών του πολιτισμού. Ο άνθρωπος χρειάζεται να αναγνωρίζει την αξία της γλώσσας και να διαφυλάττει και να προάγει την γλωσσική του ταυτότητα.
Αποστολία Κυρίτση
Τέλος, η πολιτιστική μας ομάδα ζωγράφισε μια εξαιρετική αφίσα με θέμα «Γλώσσες για την Ειρήνη», μεταφέροντας το μήνυμα της συμβολής της γλώσσας στην υπέρβαση των κοινωνικών και πολιτικών διαχωρισμών και στην θεμελίωση της ειρήνης στον κόσμο. Με τη συγκεκριμένο έργο η παιδαγωγική μας ομάδα συμμετείχε στο διαγωνισμό αφίσας που διοργάνωσε το Συμβούλιο της Ευρώπης. Μπορείτε να δείτε όλες τις αφίσες εδω.
Η γλωσσική αγωγή είναι βαθύτατα πνευματική, πολιτιστική και ηθική αγωγή. Η ελληνική γλώσσα, μια γλώσσα με βαθιές ιστορικές ρίζες και προεκτάσεις στην ευρωπαϊκή παιδεία και τον πολιτισμό, έχει μεγάλη προσφορά όχι μόνο στο ελληνικό αύριο, αλλά και στο ευρωπαϊκό.
